In een klassieke tuin is afval een kopzorg, in een ecologische tuin een zegen. Keuken- en plantenresten worden in de compostbak omgetoverd tot excellente grondverbeteraar voor je moestuin, bloemen of terrasplanten. Composteren vraagt weinig inspanning maar wel een beetje aandacht. Eens je het onder de knie hebt, gaat het vanzelf.

Vat of bak?

Je kan op elk moment van het jaar starten met composteren maar de vroege lente, voor je de borders opruimt, is het handigst. In een tuin kleiner dan 250 m² werk je met een compostvat; in een grotere tuin past een compostbak. Je hebt kant-en-klare bakken (bijvoorbeeld uit gerecycleerd materiaal) of je kan er zelf een maken van afvalplanken of kastanjehouten spijltjes. Zorg dat je bak ongeveer een kubieke meter volume heeft en dat je de voorzijde makkelijk kan openen. Idealiter heb je 2 of 3 bakken naast elkaar; dat maakt het mengen en stockeren makkelijker. Zet je compostbak op een plek met wat lichte schaduw, bijvoorbeeld onder een boom. Heb je geen tuin en wil je toch je eigen keukenafval composteren, investeer dan in een wormenbak. Die lijkt op een grote emmer of een verhuisbak, al dan niet met een kraantje, en kan het groenafval van één tot twee personen verwerken.  Geurhinder heb je er niet van.

Het recept

Het geheim van succesvol composteren zit hem in de mengeling. Begin onderin met een laag van zo'n 10 cm houtsnippers, fijne takjes of droge stengels. Leg daarop afwisselend een laag groen materiaal (vers grasmaaisel, plantenresten en keukenafval) en bruin materiaal (droge bladeren, takjes, stengels, stro, houtsnippers, karton en eierdoosjes) en meng tussendoor. Je mag er ook mest van kippen, konijnen en cavia's doormengen. Na enkele dagen stijgt de temperatuur in je hoop tot 70 °C; daarna zakt het terug naar 30 tot 50 °C. Probeer vanaf mei tot oktober je compost elke vier tot zes weken om te zetten. Haal alles er uit, meng door elkaar en zorg dat wat eerst aan de buitenkant zat, nu binnenin de hoop ligt. Hoe meer lucht en hoe evenwichtiger de mengeling, des te sneller rijpt je compost. Uit een goed beheerd vat haal je na zes tot acht maanden al gebruiksklare compost. Die ziet er uit als donkere, kruimelige, lekker ruikende humus of potgrond.

En het grasmaaisel?

Een hoop grasmaaisel gaat meteen rotten en stinken. Verzamel in de winter een aparte hoop met droog en bruin materiaal zoals bladeren, takjes en houtsnippers, en meng er na elke maaibeurt systematisch wat van door je grasmaaisel. Die mengeling zal probleemloos verteren op de composthoop. Heb je veel bomen in de tuin, dan kan je bladgrond maken. Verzamel je bladeren op een hoop of in een bladkorf, op een schaduwrijk plekje. Na één jaar kan je de grove bladcompost al gebruiken als mulch of bodemstructuurverbeteraar, na twee heb je humus.